Từ 1/7, TP.HCM rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ xuống tối đa 7 ngày làm việc. Thủ tục được giao về xã, phường, giải quyết nhanh gọn.
Nội Dung
Tối ưu hóa Quy trình Cấp Giấy Phép Xây Dựng: Bước Tiến Lớn Từ TP HCM
Phân quyền cho cấp xã, phường: Nâng cao hiệu quả quản lý
Quyết định giao hồ sơ cấp mới, sửa chữa, cải tạo hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ tại TP HCM về cấp xã, phường từ ngày 1/7 là một bước tiến quan trọng trong công tác cải cách hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng. Sở Xây dựng TP HCM đã chính thức hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng 2025, cho phép UBND cấp xã, phường và cả đặc khu Côn Đảo được cấp giấy phép xây dựng cho các công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân. Sự thay đổi này ngoại trừ các công trình thuộc thẩm quyền của Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế, nhằm mục đích đưa các thủ tục hành chính gần hơn với người dân, giảm thiểu các khâu trung gian và tăng cường tính chủ động, linh hoạt cho chính quyền địa phương. Việc phân quyền này được kỳ vọng sẽ giúp các cơ quan quản lý cấp cơ sở nắm bắt tình hình thực tế tốt hơn, đồng thời giải quyết các vấn đề phát sinh một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn, phù hợp với đặc thù phát triển đô thị ở từng khu vực.
Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ: Động lực cho phát triển
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của quy định mới là việc rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết hồ sơ. Theo đó, thời gian cấp mới, điều chỉnh, sửa chữa, cải tạo, di dời hoặc cấp giấy phép xây dựng có thời hạn với nhà ở riêng lẻ được rút xuống còn tối đa 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ dưới dạng điện tử. Đối với thủ tục gia hạn hoặc cấp lại giấy phép xây dựng, thời gian giải quyết chỉ còn 5 ngày làm việc. Đây là một sự cải thiện vượt bậc so với quy định trước đây (theo Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 217/2026 chưa có hiệu lực, thời gian cấp phép là 20 ngày làm việc). Việc giảm thời gian xử lý tới khoảng 65% không chỉ giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức mà còn tạo ra động lực mạnh mẽ cho thị trường bất động sản và các hoạt động xây dựng cá nhân. Thời gian chờ đợi ngắn hơn đồng nghĩa với việc các dự án có thể khởi công sớm hơn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân TP HCM.
Tác Động và Lợi Ích Của Quy Định Mới Đối Với Người Dân và Thị Trường Bất Động Sản
Giảm gánh nặng hành chính và thúc đẩy đầu tư
Quy trình cấp phép xây dựng được tinh gọn và nhanh chóng sẽ mang lại lợi ích kép cho cả người dân và thị trường bất động sản. Đối với người dân, gánh nặng hành chính sẽ được giảm thiểu đáng kể, loại bỏ những phiền hà, chờ đợi kéo dài trước đây. Việc này khuyến khích cá nhân và hộ gia đình mạnh dạn hơn trong việc thực hiện các kế hoạch xây dựng, sửa chữa nhà ở, từ đó nâng cao chất lượng sống và giá trị tài sản. Đối với thị trường bất động sản, đặc biệt là phân khúc nhà ở riêng lẻ, quy định mới sẽ là một cú hích tích cực. Nó giảm thiểu rủi ro chậm trễ dự án, thu hút các nhà đầu tư cá nhân và các dự án nhỏ lẻ, tăng tính thanh khoản cho thị trường. Khu Nam TP HCM, với loạt dự án nhà riêng lẻ vào tháng 5/2026, là một ví dụ điển hình cho thấy tiềm năng phát triển khi các quy định được nới lỏng và trở nên thân thiện hơn với nhà đầu tư. Sự chủ động trong cấp phép ở cấp địa phương cũng giúp giải quyết nhanh chóng các vướng mắc, tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch và hiệu quả hơn.
Khuyến khích số hóa quy trình nộp hồ sơ
Một điểm đáng chú ý khác trong hướng dẫn của Sở Xây dựng là việc khuyến khích và tạo điều kiện cho người dân nộp hồ sơ trực tuyến toàn trình qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây là một bước đi quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số của TP HCM, nhằm hiện đại hóa các dịch vụ công và nâng cao trải nghiệm người dùng. Việc nộp hồ sơ trực tuyến không chỉ giúp người dân tiết kiệm thời gian di chuyển, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp mà còn tăng cường tính minh bạch, khả năng theo dõi tiến độ hồ sơ. Các thông tin được lưu trữ và xử lý trên hệ thống điện tử cũng giúp giảm sai sót, đảm bảo tính chính xác cao. Trường hợp xảy ra sự cố khách quan không thể thực hiện trên môi trường điện tử, cơ quan có thẩm quyền vẫn sẽ tiếp nhận hồ sơ trực tiếp tại bộ phận một cửa hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích, đảm bảo không làm gián đoạn quá trình cấp phép. Đây là sự linh hoạt cần thiết để thích ứng với nhiều đối tượng người dân và hoàn cảnh khác nhau.
Các Yêu Cầu và Điều Kiện Cốt Lõi Để Được Cấp Giấy Phép Xây Dựng
Phù hợp quy hoạch và tiêu chuẩn kỹ thuật
Để đảm bảo trật tự xây dựng và phát triển đô thị bền vững, các công trình xây dựng nhà ở riêng lẻ, dù được cấp phép nhanh chóng, vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quy hoạch và tiêu chuẩn kỹ thuật. Theo Sở Xây dựng, công trình phải phù hợp với mục đích sử dụng đất, quy hoạch hoặc thiết kế đô thị, quy chế quản lý kiến trúc của khu vực. Điều này là tối quan trọng để tránh tình trạng xây dựng tự phát, phá vỡ cảnh quan và quy hoạch chung của thành phố. Bên cạnh đó, các yêu cầu về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và kết nối hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, thoát nước) cũng phải được đáp ứng đầy đủ. Hồ sơ thiết kế xây dựng phải được lập theo đúng quy định của Luật Xây dựng và các nghị định hướng dẫn, đảm bảo công trình không chỉ có tính thẩm mỹ mà còn an toàn, bền vững và thân thiện với môi trường, góp phần vào sự phát triển chung của cộng đồng và đô thị.
Quy định về tự thiết kế và thiết kế chuyên nghiệp
Một điểm mới và linh hoạt trong quy định là cho phép chủ sở hữu nhà ở riêng lẻ được tự tổ chức thiết kế nếu công trình đáp ứng đồng thời một số điều kiện cụ thể. Các điều kiện này bao gồm: công trình dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250 m2 và chiều cao dưới 12 m. Quy định này giúp giảm chi phí cho người dân đối với các công trình nhỏ, đơn giản, khuyến khích sự chủ động và sáng tạo trong xây dựng nhà ở cá nhân. Tuy nhiên, đối với các công trình phức tạp hơn, yêu cầu về thiết kế chuyên nghiệp vẫn được duy trì. Cụ thể, trường hợp nhà ở dưới 7 tầng nhưng không thuộc nhóm điều kiện tự thiết kế hoặc có một tầng hầm, việc thiết kế phải do tổ chức, cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm thực hiện. Đặc biệt, nhà ở từ 7 tầng trở lên hoặc có từ hai tầng hầm trở lên phải đáp ứng thêm các quy định nghiêm ngặt về phòng cháy chữa cháy và phải được thiết kế bởi các đơn vị có năng lực chuyên môn cao. Điều này nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho công trình và người sử dụng, đặc biệt đối với các công trình có quy mô lớn và mức độ rủi ro cao.
Tầm Quan Trọng Của Việc Thực Thi Đồng Bộ và Minh Bạch
Đảm bảo chất lượng công trình và an toàn cộng đồng
Dù quy trình cấp phép được rút ngắn và phân quyền về cấp cơ sở, việc đảm bảo chất lượng công trình và an toàn cho cộng đồng vẫn là yếu tố then chốt. Sự nhanh chóng không được đánh đổi bằng sự lơ là trong công tác thẩm định và kiểm tra. Các xã, phường cần được trang bị đầy đủ kiến thức, nhân lực và công cụ để thực hiện tốt vai trò cấp phép và quản lý trật tự xây dựng. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Xây dựng và chính quyền địa phương trong việc đào tạo, chuyển giao công nghệ và ban hành các hướng dẫn chi tiết, rõ ràng. Công tác hậu kiểm, giám sát trong quá trình xây dựng cũng cần được tăng cường để kịp thời phát hiện và xử lý các sai phạm, đảm bảo các công trình được xây dựng đúng giấy phép, phù hợp quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn cho người sử dụng cũng như cộng đồng xung quanh. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn duy trì sự phát triển bền vững của đô thị.
Tiềm năng phát triển bền vững cho khu vực
Quy định mới về cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ tại TP HCM mở ra tiềm năng lớn cho sự phát triển bền vững của thành phố. Bằng cách giảm thiểu rào cản hành chính, khuyến khích sự tham gia của người dân và thúc đẩy số hóa, TP HCM đang tạo ra một môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động xây dựng và đầu tư. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, cần có sự thực thi đồng bộ, minh bạch và nhất quán từ tất cả các cấp chính quyền. Việc thường xuyên rà soát, đánh giá và điều chỉnh các quy định nếu cần thiết sẽ giúp hệ thống ngày càng hoàn thiện. Hơn nữa, sự đồng lòng của người dân trong việc tuân thủ các quy định xây dựng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành một đô thị văn minh, hiện đại và có trật tự. Những cải cách này không chỉ giúp TP HCM giải quyết bài toán về nhà ở mà còn là nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế – xã hội lâu dài, tạo ra không gian sống tốt hơn cho hàng triệu cư dân.
